Dạy học cộng tác nhóm theo tiến trình giải quyết vấn đề - Một xu hướng mới

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục và Đào tạo đã nêu: “ Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học, khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực…”

     Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học được đặt ra và là định hướng quan trọng về cải cách giáo dục của nước ta hiện nay. Vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra cho giáo dục là phải đào tạo ra những con người năng động và sáng tạo, có tính thích nghi cao, đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế  xã hội. Phương pháp dạy học “Dạy học cộng tác nhóm theo tiến trình giải quyết vấn đề, tiếp cận năng lực học sinh” là một trong những phương pháp day học phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục ở nước ta hiện nay mà huyện Yên Dũng đã mạnh dạn đăng kí với Sở Giáo dục và Đào tạo về phương pháp dạy học mới trong năm học 2018-2019 này.

     Với trường Tiểu học Tiến Dũng thì sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, định hướng tiếp cận năng lực học sinh là hoạt động mà các đồng chí trong Ban giám hiệu nhà trường đặt lên hàng đầu. Các đồng chí đã chỉ đạo các tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức các tiết dạy chuyên đề để giáo viên có cơ hội tiếp cận phương pháp dạy học mới nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường và nâng cao kĩ năng sống cho học sinh.        

     Ngày 18/10/2018, Trường Tiểu học Tiến Dũng tổ chức sinh hoạt chuyên môn vận dụng phương pháp dạy học “Dạy học cộng tác nhóm theo tiến trình giải quyết vấn đề, tiếp cận năng lực học sinh” vào dậy học môn Toán. Chúng tôi được dự giờ đồng chí Nguyễn Thị Hương, một giáo viên có nhiều kinh nghiệm giảng dạy ở khối lớp 4. Đồng chí cũng là người được đi tập huấn phương pháp “Dạy học cộng tác nhóm theo tiến trình giải quyết vấn đề, tiếp cận năng lực học sinh” do Phòng Giáo dục và Đào tạo Yên Dũng tổ chức. Tiết dạy mà đồng chí thể hiện là bài “ Biểu thức có chứa ba chữ” môn Toán lớp 4.

Khi tiến hành tiết dạy, ở hoạt động 1, đồng chí yêu cầu học sinh dựa vào kiến thức đã học về biểu thức có chứa hai chữ, tự lấy ví dụ về biểu thức có chứa ba chữ. Vì nắm chắc kiến thức đã học nên học sinh lấy ví dụ rất hào hứng, tích cực, nhanh và chính xác. Các em không hề e dè hay sợ sệt mặc dù trong lớp học rất đông các thầy cô giáo dự giờ. Bằng những câu hỏi gợi mở ngắn gọn và chính xác “ Tại sao em cho rằng biểu thức đó là biểu thức có chứa ba chữ?”; “ Biểu thức như thế nào thì được gọi là biểu thức có chứa ba chữ?”, đồng chí đã giúp học sinh tự xây dựng được biểu thức có chứa ba chữ và từ đó các em tự rút ra được khái niệm về biểu thức có chứa ba chữ rất đầy đủ và chính xác. Các em tự lấy được rất nhiều ví dụ về biểu thức có chứa ba chữ.

Sang hoạt động 2, vấn đề mà giáo viên đưa ra có tính thách thức “ Vậy làm thế nào để tính được giá trị của biểu thức có chứa ba chữ?”. Lúc này không khí lớp học có vẻ lắng xuống. Nhưng với cách gợi mở khéo léo của cô giáo “ Em hãy dựa vào cách tính giá trị của biểu thức có chứa hai chữ đã học suy nghĩ để tìm cách tính giá trị của biểu thức có chứa ba chữ mà các em vừa xây dựng”. Vì vậy, các em học sinh khá giỏi rất hào hứng. Tuy nhiên, điều đó cũng gây khó khăn cho một số học sinh yếu trong lớp. Lúc này, sự hợp tác, chia sẻ, giúp đỡ bạn của các em học sinh trong lớp càng thể hiện rõ ràng hơn như em My, em Chi, em Liên, em Hiền, em Mai... Ngoài ra, giáo viên cũng đến hỗ trợ các em khó khăn rất kịp thời. Nhờ vậy, cả lớp đã hoàn thành nhiệm vụ cô giao rất hiệu quả theo đúng thời gian quy định, các em manh dan chia sẻ trong nhóm, trước lớp về cách làm của mình, tự mình tìm ra cách thực hiện biểu thức có chứa 3 chữ.

     Nhờ nắm chắc kiến thức lí thuyết nên sang phần vận dụng làm bài tập các em học sinh đã làm bài tập rất nhanh và chính xác. Tiết học kết thúc nhẹ nhàng. Gương mặt mỗi em học sinh đều thể hiện sự vui tươi, phấn khởi, tự hào vì hiệu quả mà các em đã đạt được trong tiết học.

     Sau khi được dự giờ xong, chúng tôi trở về văn phòng nhà trường để cùng chia sẻ kinh nghiệm về tiết học vận dụng phương pháp “Dạy học cộng tác nhóm theo tiến trình giải quyết vấn đề, tiếp cận năng lực học sinh”. Tại đây các đồng chí giáo viên cũng chia sẻ rất tích cực. Rất nhiều ý kiến đưa ra  để trao đổi nhưng ai cũng nhận ra rằng hiệu quả của việc áp dụng phương pháp này vào dạy học ở các môn học ở tiểu học  là rất thiết thực. Bản thân tôi thì  rất thích vì trong tiết học tôi thấy học sinh rất hứng thú, tích cực, chủ động, sáng tạo. Nhờ vậy, các em đã tiếp thu kiến thức của bài học dễ dàng hơn, ghi nhớ kiến thức sâu và chắc chắn hơn. Sau tiết học này, tôi và tất cả các đồng chí giáo viên trường tôi sẽ nghiên cứu để thường xuyên áp dụng phương pháp “Dạy học cộng tác nhóm theo tiến trình giải quyết vấn đề, tiếp cận năng lực học sinh” vào nhiều môn học, tiết học khác nữa để nâng cao chất lượng dạy học.

                                                                                                                                                                                  Người viết

                                                                                                                                   Hoàng Thị Hương

Nguồn tin: Trường Tiểu học Tiến Dũng